|
شما قبلا به این مطلب رای داده اید
0 0 بازدید 0 نظر
نقش افکارسنجی در جامعه

اصطلاح افکار عمومی Public opinion به معنای امروزی نخستین بار توسط «ژاک نکر» وزیر دارایی لویی شانزدهم در آغاز انقلاب کبیر فرانسه مطرح شد. او افکار عمومی را این‌گونه تعریف کرد: «افکار عموی روح جامعه، میوه ارتباط گسست‌ناپذیر بین انسان‌ها به حساب می‌آید

نقش افکارسنجی در جامعه

محمودعلی مرادپور

اصطلاح افکار عمومی Public opinion به معنای امروزی نخستین بار توسط «ژاک نکر» وزیر دارایی لویی شانزدهم در آغاز انقلاب کبیر فرانسه مطرح شد. او افکار عمومی را این‌گونه تعریف کرد: «افکار عموی روح جامعه، میوه ارتباط گسست‌ناپذیر بین انسان‌ها به حساب می‌آید.» افکار عمومی اگرچه پدیده‌ای است که در قرن بیستم و همزمان با رشد رسانه‌ها و شکوفایی ارتباطات به اوج خود رسید. اما به گواهی تاریخ، زندگی اجتماعی بشر همواره و در هر زمان و مکان به عنوان برآیند ارتباطات انسانی با شناخت‌ها، اندیشه‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای گوناگون تا مهمترین سطح مؤثر در بیشتر رویدادها و حوادث سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی شناخته شده است. اما واژه افکار عمومی با این ترکیب تا پیش از قرن هجدهم مورد استفاده قرار نگرفت.

افکار عمومی به طور کلی به مجموعه عقاید، نظرات و تصورات عموم افراد جامعه اطلاق می‌شود که در یک مقطع زمانی مشخص درباره یک موضوع خاص شکل می‌گیرد. این تعریف، تفکرات را شامل نمی‌شود، چون در حوزه نظرسنجی افکار کمتر مطرح می‌شود و فقط نظرات و عقایدی که غیرقطعی‌تر و کم‌ثبات‌تر است سنجیده می‌شود. چنانچه افکار عمومی را به این معنی در نظر بگیریم، تعامل زیادی با ارتباطات و روابط عمومی خواهد داشت و مثلثی را تشکیل می‌دهد که یک ضلع آن روابط عمومی است، ضلع دیگر آن افکار عمومی و ضلع سوم آن نظرسنجی است که به عنوان مجموعه اقدامات سازمان‌یافته و متدولوژیک برای سنجش عقاید جامعه به کار گرفته می‌شود تا از نتایج آن در ارتقای کیفی و کمی سازمان استفاده شود.

حوزه فعالیت نظرسنجی بسیار وسیع است و تنها به حوزه سیاست محدود نمی‌شود. نظرسنجی ابتدا در حوزه بازرگانی و صنایع شروع شد که به بازاریابی فروش کالاها و خدمات مختلف کمک کرد و سپس در حوزه سیاسی مورد استفاده قرار گرفت.

 

افکارسنجی و نهادینه کردن فرآیند پاسخگویی

افکارسنجی روش و ابزاری است که از طریق آن می‌توانیم مسئولان را مجبور به پاسخگویی کنیم. اگر نظرسنجی وجود نداشته باشد، دولتمردان از نوع نیازها و خواسته‌های مردم و اولویت‌های آنان مطلع نمی‌شوند که در نتیجه تعادل نظام سیاسی را برهم می‌زنند. افکارسنجی با یک فرآیند متعادل و قابل اطمینان علمی مجموعه نیازها و تقاضای جامعه را جمع‌آوری می‌کند و مسئولان را به طور غیرمستقیم تحت فشار قرار خواهند داد. این فشار در صورت عدم توجه ممکن است متراکم شده و حالت غیرمسالمت‌آمیز پیدا کند. بنابراین وقتی که نظر مردم به روش علمی جمع‌آوری می‌شود و مسئولان در جریان آن قرار می‌گیرند خود به خود یک الزام آنان را مجبور به پاسخگویی کامل می‌کند.

روابط عمومی آیینه تمام‌نمای سازمان است. این آیینه باید شفاف باشد تا مطالب را خوب منعکس کند. روابط عمومی پل ارتباطی بین سازمان و کارکنان سازمان با بیرون است. اما این پل ارتباطی نباید یک‌سویه باشد. روابط عمومی باید به تأثیر پیام در جامعه توجه داشته باشد و دائماً بازخوردها را بسنجد. شفاف کردن رابطه بین سازمان، جامعه و مردم یکی از اهداف روابط عمومی است. با پنهان کردن واقعیت‌ها و با سد کردن مسیر ارتباط مردم با سازمان اعتماد و اطمینان مرم از سازمان سلب می‌شود.

پروفسور مولانا می‌گوید: «روابط عمومی در واقع رابطی است بین سازمان‌ها و مردم و سعی دارد که اهداف سازمان‌ها را برای مردم تشریح و از مردم بیشتر خبرگیری کند و عکس‌العمل آنها را به تصمیم‌گیران و مدیران سازمان‌ها منعکس کند.»

 

روش‌های افکارسنجی

پروفسور حمید مولانا استاد ایرانی دانشکده علوم ارتباطات بین‌الملل دانشگاه آمریکن دو واشینگتن دی سی آمریکا در زمینه سنجش افکار عمومی در روابط عمومی می‌گوید: «برای اینکه دو موضوع روابط عمومی و افکار عمومی را به هم مرتبط کنیم و از آن استفاده ببریم باید تکنیک‌هایی داشته باشم. در اینجا است که علوم اجتماعی به کمک ما می‌‌آید.»

پس به طور خلاصه باید گفت افکار عمومی و روابط عمومی موضوع انبساطی و انقباضی هستند. افکار عمومی دائم در حال تغییر است و هیچ‌وقت ثبات ندارد.

روش نظرسنجی با پژوهش پیمایشی متداول‌ترین روشی است که از طریق آن می‌توان دریافت مردم چگونه می‌اندیشند، افکار و عقایدشان چیست، به چه کارهایی می‌پردازند و در آینده به چه کارهایی خواهند پرداخت. امروزه نظرسنجی‌ها بسیار متداول است، ارزان تمام می‌شوند. نتیجه‌بخش‌اند و به سهولت به کار گرفته می‌شوند. اما این ابزار ظریف است چنانچه در دست آدم‌های بی‌تجربه قرار گیرند خیلی زود از جاده مستقیم مطالعه خارج شده و به مسیر اشتباه‌آمیز تغییر کشیده می‌شود. در کشور ما با وجود گسترش رسانه‌های همگانی و خبری و شکل‌گیری نهادهای مردمی و حضور گسترده مردم در صحنه که تجلی آن را در انقلاب اسلامی دیده‌ایم هنوز مراکز پژوهش منظمی، چه در دانشگاه‌ها یا خارج از آن، در زمینه بررسی افکار عمومی شکل نگرفته و سازماندهی مناسبی در این زمینه انجام نشده است.

بررسی افکار عمومی بدون شک از آنجا که کار پیچیده‌ علمی است به مراکز پژوهشی ویژه و کادر علمی متخصص نیاز دارد که با روش‌های خاص این رشته آشنایی کامل داشته باشد و بتواند نیازهای اطلاعاتی سازمان‌ها و مسئولان را در زمینه بررسی افکار عمومی و جو فکری جامعه تأمین کند.

 

 

زمان انتشار: 1389/08/19 به نقل از نسخه چاپی
ارسال خبر

پی نوشت :

ثبت ديدگاه


آدرس ايميل شما منتشر نمی شود.

اعداد بالا را وارد نمایید*

ديدگاه‌ها 0 ديدگاه


آخرین مطالب
   
به عقیده برخی کارشناسان برند و طبق تحقیقات دیگری که انجام شده، وفاداری هواداران، ستاره های...
1395/11/05

   
برای اطلاع رسانی از طریق رسانه های سنتی و محیطی باید رسانه های محیطی زیادی را تحت پوشش قرا...
1395/11/05

   
سمینار آموزشی شهرداری پیشگام مردمداری توسط روابط عمومی و امور بین الملل شهرداری ساری برگزا...
1395/11/05

   
دبیر هیات نظارت بر مطبوعات از صدور مجوز انتشار ۴۹ رسانه و تغییر وضعیت ۱۰۱ رسانه مکتوب و ال...
1395/11/05

   
مدیر عامل خانه مطبوعات استان یزد با بیان این که وضیت رسانه‌ها در این استان اصلاً خوب نیست،...
1395/11/05

   
درگذشت آیت‌الله هاشمی‌ رفسنجانی، شنیدن صدای تیراندازی در تهران و بعد هم حادثه «پلاسکو» و ب...
1395/11/05

   
نشست مشترک روابط عمومی دستگاه‌های اجرایی شاهرود با محوریت دهه فجر به میزبانی فرمانداری ویژ...
1395/11/05

   
مسئول کمیته تبلیغات و اطلاع رسانی ستاد دهه فجر لرستان برنامه ای این ستاد را همزمان با اایم...
1395/11/04

   
قائم مقام بنیاد شهید و امور ایثارگران با اشاره به ظهور پدیده شهروند خبرنگار در عرصه اطلاع ...
1395/11/04

   
هیأت رئیسه جدید شورای هماهنگی روابط عمومی‌های کردستان با برگزاری مجمع عمومی انتخاب و معرفی...
1395/11/04